Rozwód pozasądowy, czyli jak rozwieść się przed kierownikiem urzędu cywilnego
Obecnie, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, rozwieść się można tylko w sądzie. Nawet jeśli oboje małżonkowie chcieliby przejść przez całą procedurę szybko i bez konfliktów, to na rozprawę muszą poczekać do kilku miesięcy. Postępowanie sądowe jest obligatoryjne, niezależnie od tego, jak długo trwało małżeństwo i czy małżonkowie mają dzieci. Rozwód pozasądowy to planowana w polskim prawie procedura, która pozwoli na rozwiązanie małżeństwa bez udziału sądu, przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. W chwili obecnej jest ona na etapie procedowania.
Co przewiduje projekt ustawy?
Projekt przewiduje, że w przypadku małżonków zgadzających się na rozwód, będzie on mógł się odbyć bez udziału sądu – wyłącznie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Rozwiązanie to ma odciążyć sądy od tego rodzaju spraw.
Co istotne, projekt nie likwiduje rozwodów przeprowadzanych przed sądem. To do małżonków będzie należał wybór, którą ścieżkę wybiorą. Natomiast unieważnienie rozwodu pozasądowego będzie już wymagało postępowania sądowego.
Zasady rozwodu w urzędzie stanu cywilnego
Kiedy będzie można rozwieść się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego? Taki rozwód będzie możliwy, jeśli zostaną spełnione łącznie poniższe warunki:
- małżonkowie są zgodni w sprawie rozwiązania małżeństwa
- pozostają w związku małżeńskim co najmniej rok
- nie mają wspólnych małoletnich dzieci
- nastąpił między nimi zupełny i trwały rozkład pożycia
- nie toczy się między nimi sprawa o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa
- oboje są obywatelami polskimi lub – w przypadku różnych obywatelstw – mają miejsce zamieszkania w Polsce.
Jak ma wyglądać rozwód przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego – procedura rozwodu pozasądowego
Planowana procedura ma obejmować 2 etapy – zapewnienia i oświadczenia.
1. Etap pierwszy (zapewnienia)
Małżonkowie muszą wspólnie udać się do dowolnego urzędu stanu cywilnego. Następnie muszą złożyć pisemne zapewnienia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, które potwierdzają spełnienie warunków rozwodu pozasądowego.
Zapewnienia te są ważne przez 6 miesięcy.
2. Etap drugi (oświadczenia)
Małżonkowie, po upływie co najmniej miesiąca od złożenia zapewnień, muszą ponownie wspólnie udać się do wybranego urzędu stanu cywilnego (niekoniecznie tego samego, co poprzednio). Składają wtedy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego zgodne oświadczenia woli o rozwiązaniu małżeństwa oraz oświadczenia w tej sprawie.
Rozwód będzie ważny po złożeniu zgodnych oświadczeń małżonków i dołączeniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego do aktu małżeństwa tzw. wzmianki dodatkowej o jego rozwiązaniu.
Kierownik urzędu stanu cywilnego będzie weryfikował spełnienie warunków rozwodu pozasądowego i dokonania odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Będzie mógł także odmówić rozwodu.
Wątpliwości budzi to, w jaki sposób kierownik urzędu stanu cywilnego będzie weryfikował, czy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia między małżonkami, skoro w chwili obecnej rozkład pożycia należy wykazać przed sądem.
Skutki rozwodu pozasądowego
Pozasądowy rozwód wywołuje skutki identyczne jak rozwód orzeczony przez sąd, w tym:
- ustanie wspólności majątkowej, a co za tym idzie podziału majątku
- ustanie obowiązków małżeńskich
- możliwość dochodzenia alimentów na tych samych zasadach co rozwód bez orzekania o winie
- prawo powrotu małżonka rozwiedzionego do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
Ile będzie kosztować rozwód pozasądowy?
Projekt przewiduje odpłatność za czynności urzędowe – 300 zł za każdy z dwóch etapów procedury oraz 20 zł opłaty skarbowej za wydanie stosownego zaświadczenia.
